Koordynatorzy szpitalni pobierania narządów od zmarłych dawców

Od 2010 r. Poltransplant, po uzyskaniu na ten cel środków finansowych z Narodowego Programu Rozwoju Medycyny Transplantacyjnej na lata 2011-2020, buduje sieć stanowisk koordynatorów pobierania narządów w szpitalach, gdzie możliwa jest rekrutacja zmarłych dawców narządów.

Organizacyjnie odbywa się to dwiema ścieżkami:

  • poprzez zawieranie przez Poltransplant umów cywilno-prawnych z koordynatorem wskazanym przez Poltransplant lub wskazanym przez dyrekcję szpitala (ale zawsze po akceptacji dyrekcji szpitala), co wiąże się z wykonywaniem określonych umową zadań (rekrutacja dawców, monitorowanie potencjału dawstwa oraz odbycie własnych i prowadzenie szkoleń dla personelu szpitala) i finansowaniem działalności koordynatora przez Poltransplant;
  • poprzez porozumienie pomiędzy Poltransplantem (ale bez zawierania umowy), a powołanym do pełnienia tej funkcji przez dyrekcję szpitala koordynatorem i dyrekcją. W tych przypadkach koordynator, choć nie opłacany przez Poltransplant jest przez Poltransplant afiliowany w sieci koordynatorów, ma te same zadania (np. dostęp do Ustawowych Rejestrów Transplantacyjnych oraz  koordynator.net) i jest objęty przez Poltransplant programem szkoleń.

31 grudnia 2025 r. w Polsce funkcję szpitalnego koordynatora pobierania narządów od zmarłych dawców pełniły 364 osoby, w tym 211 lekarzy, 141 pielęgniarek oraz 12 osób z innym wykształceniem medycznym (ratownik medyczny, psycholog kliniczny, analityk medyczny, fizjoterapeuta).
388 szpitali w Kraju ma potencjał dawstwa narządów od zmarłych, w tym 371 szpitali dla dorosłych oraz 17 szpitali pediatrycznych.
W 253 z 388 szpitali pracuje 373 szpitalnych koordynatorów transplantacyjnych (10 koordynatorów w przeliczeniu na milion mieszkańców Polski).
Różnica między liczbą 364 a liczbą koordynatorów wykazanych w szpitalach (373) wynika z faktu, że kilku koordynatorów pełni swe funkcje w więcej niż jednym podmiocie leczniczym. W 172 szpitalach pracuje 1 koordynator, w 52 zespół dwóch koordynatorów, w 18 zespół 3 koordynatorów, w 8 zespół 4 koordynatorów, w 1 szpitalu 5 koordynatorów oraz w 1 szpitalu 6 koordynatorów. 

Tabela przedstawia rozwój sieci szpitalnych koordynatorów transplantacyjnych w Polsce.

2010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Liczba koordynatorów szpitalnych123203221228251276243304296301302332295322349364
Liczba szpitali z koordynatorem szpitalnym123186202202218231208248246248253261235238229253
Liczba koordynatorów zatrudnionych przez Poltransplant119200218215233215179191166151155150168161178192
Procent zatrudnionych przez Poltransplant97%99%99%94%93%78%74%63%56%50%51%45%56%50%52%53%

Sieć szpitalnych koordynatorów pobierania narządów w Polsce w 2025 r.:

Opracowała: Anna Grzywacz, Poltransplant