Koordynatorzy szpitalni pobierania narządów od zmarłych dawców
Od 2010 r. Poltransplant, po uzyskaniu na ten cel środków finansowych z Narodowego Programu Rozwoju Medycyny Transplantacyjnej na lata 2011-2020, buduje sieć stanowisk koordynatorów pobierania narządów w szpitalach, gdzie możliwa jest rekrutacja zmarłych dawców narządów.
Organizacyjnie odbywa się to dwiema ścieżkami:
- poprzez zawieranie przez Poltransplant umów cywilno-prawnych z koordynatorem wskazanym przez Poltransplant lub wskazanym przez dyrekcję szpitala (ale zawsze po akceptacji dyrekcji szpitala), co wiąże się z wykonywaniem określonych umową zadań (rekrutacja dawców, monitorowanie potencjału dawstwa oraz odbycie własnych i prowadzenie szkoleń dla personelu szpitala) i finansowaniem działalności koordynatora przez Poltransplant;
- poprzez porozumienie pomiędzy Poltransplantem (ale bez zawierania umowy), a powołanym do pełnienia tej funkcji przez dyrekcję szpitala koordynatorem i dyrekcją. W tych przypadkach koordynator, choć nie opłacany przez Poltransplant jest przez Poltransplant afiliowany w sieci koordynatorów, ma te same zadania (np. dostęp do Ustawowych Rejestrów Transplantacyjnych oraz koordynator.net) i jest objęty przez Poltransplant programem szkoleń.
31 grudnia 2025 r. w Polsce funkcję szpitalnego koordynatora pobierania narządów od zmarłych dawców pełniły 364 osoby, w tym 211 lekarzy, 141 pielęgniarek oraz 12 osób z innym wykształceniem medycznym (ratownik medyczny, psycholog kliniczny, analityk medyczny, fizjoterapeuta).
388 szpitali w Kraju ma potencjał dawstwa narządów od zmarłych, w tym 371 szpitali dla dorosłych oraz 17 szpitali pediatrycznych.
W 253 z 388 szpitali pracuje 373 szpitalnych koordynatorów transplantacyjnych (10 koordynatorów w przeliczeniu na milion mieszkańców Polski).
Różnica między liczbą 364 a liczbą koordynatorów wykazanych w szpitalach (373) wynika z faktu, że kilku koordynatorów pełni swe funkcje w więcej niż jednym podmiocie leczniczym. W 172 szpitalach pracuje 1 koordynator, w 52 zespół dwóch koordynatorów, w 18 zespół 3 koordynatorów, w 8 zespół 4 koordynatorów, w 1 szpitalu 5 koordynatorów oraz w 1 szpitalu 6 koordynatorów.
Tabela przedstawia rozwój sieci szpitalnych koordynatorów transplantacyjnych w Polsce.
| 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Liczba koordynatorów szpitalnych | 123 | 203 | 221 | 228 | 251 | 276 | 243 | 304 | 296 | 301 | 302 | 332 | 295 | 322 | 349 | 364 |
| Liczba szpitali z koordynatorem szpitalnym | 123 | 186 | 202 | 202 | 218 | 231 | 208 | 248 | 246 | 248 | 253 | 261 | 235 | 238 | 229 | 253 |
| Liczba koordynatorów zatrudnionych przez Poltransplant | 119 | 200 | 218 | 215 | 233 | 215 | 179 | 191 | 166 | 151 | 155 | 150 | 168 | 161 | 178 | 192 |
| Procent zatrudnionych przez Poltransplant | 97% | 99% | 99% | 94% | 93% | 78% | 74% | 63% | 56% | 50% | 51% | 45% | 56% | 50% | 52% | 53% |
Sieć szpitalnych koordynatorów pobierania narządów w Polsce w 2025 r.:
